پرسش و پاسخ

پرسش و پاسخ روشى است که معلم به وسیلهٔ آن، شاگرد را به تفکر دربارهٔ مفهومى جدید یا بیان مطلبى تشویق مى‌کند. در این روش، شاگرد تلاش مى‌کند با کوشش‌هاى ذهنی، از معلوم به مجهول حرکت کند. این روش را روش سقراطى نیز گفته‌اند. سقراط معتقد بود که دانش در طبیعت افراد وجود دارد، کافى است که معلم زمینه را مساعد کند و به شاگرد کمک نماید تا او خود به دانش مورد نظر برسد. او از این جهت کار خود را به مامایى تشبیه مى‌کرد. سقراط در جلسات بحث با شاگردانش، ابتدا به انتقال اطلاعات یا پاسخ به سؤال یا مسأله‌اى نمى‌پرداخت، بلکه از راه پرسش‌هاى متوالی، افراد را به تفکر وامى‌داشت و آنان را قدم به قدم هدایت مى‌کرد تا خود جواب درست را کشف کنند.

در روش پرسش و پاسخ نیز معلم هنگام جلب‌توجه شاگرد به مطلب یا درس جدید و تدریس آن، مستقیماً به بیان مطلب نمى‌پردازد، بلکه با طرح سؤال‌هاى برنامه‌ریزى مى‌کند تا خودشان به کشف مفاهیم جدید توفیق یابند. این روش براى مرور مطالبى که قبلاً آموخته شده یا ارزشیابى میزان درکى که شاگردان از مفهوم درس دارند و براى پرورش قدرت تفکر و استدلال آنان، روش بسیار مؤثرى است. اما سؤالات باید با توجه به زمینه‌هاى علمى شاگردان طرح گردند و به‌ گونه‌اى مطرح شوند که توه آنان را برانگیزد و ذهن آنان را به حرکت درآورد.

در کلاس‌هاى پرجمعیت، معلم باید ترتیبى اتخاذ کند که همهٔ شاگردان در جریان فعالیت‌هاى آموزشى قرار گیرند و فعالانه به اندیشه و پرسش و پاسخ بپردازند. از طرف دیگر، معلم باید به شاگردان فرصت کافى براى تفکر و تأمل و پاسخ دادن بدهد.

روش پرسش و پاسخ بر چه اصولی متکى است:

۱. وجود سؤال یا مسأله‌اى که کنجکاوى شاگردان را برانگیزد و آنان را وادار به تلاش ذهنى کند؛

۲. طرح سؤال‌هاى متوالى براى تداوم فعالیت‌هاى ذهنی؛

۳. هدایت تلاش ذهن براى کشف آگاهانه مسأله، به‌طورى که نتیجهٔ آن به خلاقیت فکرى و کسب دانش منجر شود.

هدف استفاده از روش پرسش و پاسخ چیست؟

هدف از روش پرسش و پاسخ، تشخیص و تحریک تفکر، توانایى‌ها و علایق، تقویت قدرت استدلال، سنجش و قضاوت، استفاده از تجارب و دانسته‌هاى گذشته و ایجاد اعتماد به‌نفس در شاگرد است.

محاسن روش پرسش و پاسخ چیست؟ 

۱. موجب تقویت اعتماد به‌نفس در شاگردان مى‌شود.

۲. منجر به ایجاد علاقه و تقویت تفکر خلاق در شاگردان مى‌شود.

۳. استدلال و قدرت اظهارنظر شاگردان را تقویت مى‌کند.

۴. شاگردان را به شرکت در بحث و فعالیت‌هاى آموزشى و در نتیجه یادگیرى مؤثر تشویق مى‌کند.

۵. انگیزهٔ فعالیت، مطالعه و تحقیق را در شاگردان افزایش مى‌دهد.

محدودیت‌هاى روش پرسش و پاسخ عبارتند از:

۱. این روش براى کلاس‌هاى پرجمعیت مناسب نیست.

۲. این روش مستلزم هدف‌هاى مشخص و صرف وقت بسیار است.

۳. در صورت عدم تسلط و مهارت معلم، ممکن است به پراکندگى و انحراف بحث بینجامد.

۴. در همه ی دروس قابل اجرا نیست.

نکته هایی در مورد پرسش های کلاسی :

الف ) بهتر است زمان پرسش کوتاه باشد .

ب) شاگردان از قبل خبر داشته باشند که پرسش کلاسی دارند  

ج) یا آسان باشد یا متوسط (هر گز سخت نباشد )

د) بیشتر پرسش ها از مطالبی باشد که مرتبط باکتاب است .

ة ) حجم درسی که پرسش از آن به عمل می آید کم باشد

و) تعداد سئوالات هر پرسش کم وتعداد کلی پرسش های کلاسی زیاد باشد .

ز) پرسش حتما در ابتدای ساعت درس بعمل آید تا اضطراب ناشی از آن تمام شود. 

ح) اگر ممکن است پاسخ های غلط توسط خود دانش آموزان تصحیح (منظور پاسخ درست داده شود تا حواس همه جمع شود)

ط) حتما به نحوی درنمرات اصلی تا ثیر داده شود (لاز م است که از این مطلب دانش آموزان مطلع باشند )

 

 

/ 2 نظر / 140 بازدید
محمد بذلي

امام علی (ع) : هر کس طمع در درون داشته باشد خود را حقیر کرده . و کسیکه ناراحتیهایش را فاش کند به ذلت خویش راضی شده . و کسیکه زبانش را بر خود امیر کند شخصیت خود را پایمال کرده است . ميلاد اولين احتر تابناك امامت و ولايت بر شما مبارك. [گل]

بتول محمدی نژاد پاشاکی

با سلام و خدا قوت خدمت استاد گرامی، از دانش جویان درس فلسفه دانشگاه فرهنگیان سال 88 هستم برای تکمیل کردن گزارش تخصصی راجع به ویژگیهای ارزشیابی توصیفی و نقاط قوت و ضعف آن در اینترنت دنبال مطلب می گشتم که وبلاگ شما را مشاهده نمودم و با اجازه شما چند مطلب از وبلاگتان را نیز جهت کامل نمودن گزارشم استفاده نمودم. استاد محترم من هم وبلاگی تحت عنوان کلاس کوشای من دارم امیداوارم در کنار مشغله کاریتان بتوانید سری به آن بزنید تا بتوانم از راهنماییهای شما استفاده لازم را ببرم. مطالب راجع به ارزشیابی توصیفی شما جالب بود به امید موفقیت روز افزون شما.